آندومتریوز چیست؟

رحم زنان دارای یک لایه داخلی بنام آندومتر است که در طول دوره ماهیانه هر ماه تشکیل میشود و اگر زن باردار نشود، این لایه در هنگام قاعدگی فرومیریزد و بصورت خون از واژن خارج میشود. اگر مقداری از سلول های لایه آندومتریوز به نقاطی از بدن ریخته شود، مانند آنچه هر ماه در رحم اتفاق می افتد، در نقاط دیگر بدن نیز رخ میدهد. مثلا اگر سلولهای آندومتر روی تخمدان باشد، هر ماه بزرگ میشود و هنگام قاعدگی فرو میریزد و تبدیل به خون میشود. این خون راه خروجی از بدن نمیابد و مانند یک کیسه پر از خون در بدن باقی میماند. این کیست به بافتهای اطراف خود فشار وارد میکند و باعث درد و حساس شدن و… میگردد.

انواع آندومتریوز در بدن

ممکن است آندومتریوز در تخمدان یا لگن و… اتفاق بیافتد. اگر آندومتریوز در لگن باشد به آن داخل لگنی گویند که ممکن است تخمدان یا لوله فالوپ یا لیگامانها را درگیر کند. به آندومتریوز تخمدان، کیست شکلاتی نیز میگویند.

آندومتریوز خارج از لگن نیز ممکن است ایجاد شود. مثلا مغز، ریه، سیستم گوارشی و یا سیستم ادراری همگی ممکن است دچار آندومتریوز شوند.

تشابه تمام انواع آندومتریوز این است که بافتی کیستی در نقطه ای از بدن شکل میگیرد که تحت تاثیر هرمونهای زنانه بوده و در طول دوره قاعدگی تغییر میکند و در قاعدگی نیز ریزش میکند و بافتهای اطراف خود را دچار التهاب، درد و مشکل میگرداند.

علت بیماری آندومتریوز چیست؟

در طب سنتی گفته میشود آندومتریوز به علت زیاد شدن سودای بدن شکل میگیرد. این بیماری در افراد سودایی و کسانی که سودای زیادی در بدن دارند بیشتر رخ میدهد. بنابراین هر آنچه سودای بدن و خون را زیاد کند، میتواند به ایجاد آندومتریوز کمک کند.

آندومتریوز در این افراد بیشتر رخ میدهد:

• انواع جراحی در نواحی رحم مثل سزارین، کورتاژ و… میتواند موجب آندومتریوز شود.
• افراد لاغر و سودایی بیشتر درگیر میشوند.
• کسانی که مشکلات روحی زیادی دارند. مثل افسردگی، افکار منفی، بدبین بودن و کینه داشتن و وسواس فکری. تمام این ویژگیها مربوط به سودا میباشد.
• غلظت خون بالا
• یبوست و دفع مدفوع دیر به دیر
• افرادی که دوره قاعدگی کوتاه دارند. یعنی زود به زود دچار پریود میشوند.
• تحقیقات نشان داده است خانم هایی که باردار میشوند کمتر به بیماری آندومتریوز دچار میشوند.

علائم  و نشانه های آندومتریوز چیست؟

1. دیسمنوره (قاعدگی دردناک)
2. دیسپارونی(ارتباط جنسی دردناک)
3. دردهای لگنی بلند مدت، درد لگن در ایام پاکی و درد در نواحی مقعد در قاعدگی
4. نازایی به علت ایجاد چسبندگی در لوله های رحمی
5. لکه بینی در بانوان و طول مدت خونریزی زیاد. یعنی خونریزی بیش از 7 روز طول بکشد. (متروراژی)
6. خونریزی شدید غیر طبیعی زنانه (منوراژی)
7. کیستهای تخمدان مقاوم به درمان
8. توده دردناک در محل سزارین
9. درد هنگام ادرار یا مدفوع

تشخیص دقیق آندومتریوز  

• گرفتن شرح حال از بیمار و  معاینه بالینی
• ارزیابی های تصویربرداری مانند سونوگرافی و MRI
•  تست های آزمایشگاهی مانند 125  CA

درمان آندومتریوز در طب شیمیایی

در طب نوین با توجه به ماهیت این بیماری، احتمال بازگشت بیماری پس از درمان بسیار بالاست. درمان آندومتریوز با داروهای شیمیایی معمولا تا پایان عمر لازم و ضروری میباشد.

علل این بیماری در طب نوین ناشناخته است و همچنین بیماران با مصرف داروهای شیمیایی نیز نتایج مطلوب دریافت نمیکنند و دچار عوارض شدید این بیماری میشوند. همچنین احتمال عود و تشدید بیماری در طول عمر بسیار بالاست و بیمار دچار مشکلات مختلف جسمی و روحی میگردد. بنابراین طب نوین در برابر درمان آندومتریوز تقریبا ناتوان است.

درمان آندومتریوز به روش طب سنتی

در طب سنتی اینطور بیان میشود که انواع درد رحم میتواند چند علت عمده داشته باشد. اول تغییر مزاج رحم است که ممکن است رحم از حالت طبیعی سردتر، گرمتر، خشک و یا رطوبی تر شده باشد. دوم درد رحم ممکن است بخاطر وجود یک ورم و توده در رحم باشد. در هر حال برای درمان، باید مزاج رحم را تشخیص داد و مزاج رحم را متعادل کرد و اگر ورم در رحم تشخیص داده شد، برطرف گردد.

اساس درمان آندومتریوز در طب سنتی این است که اولا سودای بدن بیمار کاهش یابد و دوم اصلاح دوره قاعدگی است. متاسفانه داروهای طب شیمیایی برای آندومتریوز از قاعده شدن و باروری بیمار جلوگیری میکند و درمان نیز انجام نمیپذیرد. اما داروهای گیاهی طب سنتی، جلوی قاعده شده را نمیگیرد و دوره پریود را تنظیم میکند. اینگونه بیمار میتواند با روشهای طب سنتی بیماری آندوتریوز را درمان کند و برای بارداری آماده شود. مدت درمان این بیماری با توجه به شدت بیماری است و بین یک ماه تا 6 ماه طول میکشد.

سبک زندگی برای بیماران آندومتریوز

بطور کلی این بیماران باید از هر آنچه سودای بدن را زیاد میکند و باعث درگیری روحی و روانی میشود و یا خون را غلیظ میکند پرهیز کنند. از طرفی هر آنچه سودا را رفع میکند برای این بیماران میتواند مفید و درمان کننده باشد. در اینجا به چند مورد ساده اشاره میکنم:

1. خورش کرفس، نخودآب، مخلوط سرکه و روغن زیتون برای این بیماران مناسب است.
2. دارچین و زردچوبه در این بیماری مفید است.
3. خوابیدن سر شب و زود بیدار شدن ضروری است.
4. حفظ آرامش روحی در این بیماری اهمیت ویژه دارد. گفتن ذکر خدا و افزایش اعتقادات دینی میتواند در آرامش اعصاب اثر ویژه داشته باشد.
5. مصرف غذاهای سرخ کردنی، فست فود سودازاست باعث تشدید این بیماری میشود.
6. مصرف زیاد گوشت قرمز این بیماری را تشدید میکند.
7. مصرف قند و شکر و هر چه قند مصنوعی دارد، برای آندومتریوز خطرناک است و بیمارانی بوده اند که باقطع مصرف قند بسیار بهتر شده اند.

داروهای گیاهی آندومتریوز در طب سنتی اسلامی

1. داروهای سودابر و منضج سودا
2. بابونه
3. زنجبیل
4. ریشه بوزیدان
5. سیر
6. زیتون
7. بادام بخصوص بصورت شیربادام
8. مغزیجات مختلف آجیلها
9. فصد تحت نظر طبیب اثر خوبی در رفع سودا و آندومتریوز دارد.
10. بادکش زیر شکم و کمر در کاهش دردهای لگنی و دفع سودای رحم اث دارد.

تشخیص مکان ورم رحم در طب ایرانی

جایگاه و مکان ورم، با توجه به اینکه چه موقع و چه نقطه ای درد ایجاد شود، مشخص میگردد. اگر درد هنگام دفع ادرار یا درد در ناف باشد، ورم به شکم نزدیکتر است. اگر درد در کمر باشد و یا هنگام دفع مدفوع درد زیاد شود، ورم نزدیک به کمر تشخیص داده میشود.

در طب سنتی، علت درد هنگام قاعدگی را احتباس و عدم خروج خون قاعدگی میدانند. همچنین درد هنگام ارتباط جنسی را ناشی از انحراف رحم و جا به جا شدن رحم میدانند. این جا به جایی به علت ورم اطراف رحم است که به رحم فشار آورده و آن را از مکان خود کمی منحرف میکند.

در طب سنتی نوع خونریزی زن هم مورد بررسی قرار میگیرد. اگر خونریزی مدت زیادی طول بکشد و یا مقدار خون زیاد باشد و یا فاصله بین دو قاعدگی کم باشد در هر سه صورت واژه قاعدگی شدید (افراط تمث) بکار برده میشود و درمانهایی برای این خونریزی شدید داده میشود که برای مشکل آندومتریوز نیز اثر درمانی دارد.