درمان قطعی اگزما در طب اسلامی سنتی
اگزما چیست؟
اگزما شایع ترین بیماری پوستی است و بسیاری از مردم به این بیماری درگیر هستند. اگزما یا درماتیت یک بیماری پوستی است که در طب سنتی با اسامی بثورات و گاهی داء الصدف بیان میشود. اگزما با قرمزی و التهاب و خارش شروع میشود و در موارد مزمن و قدیمی تر، پوست ضخیم، تیره و چرمی میگردد.
از آنجا که اکثر مردم و درمانگران با راه های درمان دائمی اگزما آشنا نیستند بر آن شدم تا این مقاله که حاصل زحمات حکمای طب سنتی است را برایتان بنویسم.
تشخیص علائم و نشانه های اگزما
- خارش پوست: گاهی خارش آنقدر بیمار پوست را میخواراند که پوست آسیب میبیند و زخم میشود و به علت این آسیبها، بمرور پوست ضخیم و کلفت میشود و شبیه چرم میشود.
- سوزش پوست: در بعضی از افراد احساس سوزش در پوست نیز وجود دارد که ممکن است همراه با خارش باشد.
- التهاب و قرمزی: ممکن است رنگ پوست نواحی درگیر، ملتهب و سرخ باشد.
- تاول و رطوبت: در بعضی از افراد در مکان اگزما تاولهای ریز بوجود میاید و ترکیده و پوست را مرطوب میکنند و یا بعدا جای ترشحات خشک شده را ببینید.
- خشکی پوست: در اکثر بیماران، اگزما همراه با خشکی است.
- پوسته ریزی: پوست بدن کم کم به شکل فلسهایی از بدن جدا میشوند و میریزند.
آیا اگزما و پسوریازیس درمان قطعی دارد؟
اگزما در طب نوین نوعی بیماری است که علل ناشناخته ای دارد. داروهای شیمیایی عوارض و نشانه های اگزما را بطور موقت کاهش میدهند. در طب نوین از داروهای سرکوبگر سیستم ایمنی در جهت کاهش خارش و التهاب و خشکی پوست استفاده میشود. این داروها عوارض زیادی برای کل بدن دارد زیرا همانطور که گفته شد در حال تضعیف سیستم ایمنی میباشد. بنابراین بدن در برابر انواع بیماریها ضعیف و کم توان میشود. البته ممکن است گاهی استفاده از این داروها اجتناب ناپذیر باشد اما عقل حکم میکند هنگامی که درمانهای ساده تر و کم عارضه تر وجود دارد از آنها بهره ببریم.
طب سنتی ریشه بیماری اگزما را هدف قرار میدهد و همزمان از انواع داروهای موضعی برای کاهش خارش، التهاب و خشکی استفاده میکند. بنابراین در طب سنتی بیماری اگزما درمان قطعی دارد. باید به این موضوع نیز توجه کرد که بیمار باید سبک زندگی خود را اصلاح کرده و بر طبق مزاج خود از درمانهایی که طبیب حاذق تجویز میکند بهره بگیرد.
تفاوت پسوریازیس و اگزما
در طب سنتی این دو بیماری علتهای مشابهی دارند و درمانهای این دو بیماری نیز مشترک است. بنابراین بیماران مبتلا به پسوریازیس نیز میتوانند از راهکارهایی که در این مطلب ارائه میشود بهره مند شوند.
علت ابتلا به اگزما از نظر طب سنتی
در طب جدید علت خاصی برای اگزما یافت نشده است. به همین علت درمانهای جدید بصورت رفع علامت بوده و این بیماری را قابل درمان ریشه ای نمیدانند. اما در طب سنتی علتهای این بیماری شناخته شده است. آشنایی با علت این بیماری، کمک میکند تا بیماری را بصورت ریشه ای و دائمی برطرف کنیم.
در اینجا بصورت ساده و روان علت اگزما را از دید طب سنتی شرح میدهم:
در بدن انسان بطور دائم مواد زائدی تولید میشود که باید از بدن دفع گردد. این مواد زائد ممکن است بخاطر مصرف خوراکی های مضر و یا درهم خوری و پرخوری در بدن بوجود بیایند. بدن سعی میکند از راه های مختلف مثل تعریق و ادرار و مدفوع و… این مواد را دفع کند. اما گاهی این مواد زائد بیش از اندازه هستند و یا دچار یبوست هستید و یا ورزش نمیکنید و تعریق ندارید و به همین دلیل این مواد زائد در بدن تجمع پیدا میکنند. در این شرایط، برای پیشگیری از آسیب به اعضای مهم، بدن تصمیم میگیرد که مواد زائد را به پوست بفرستد تا به اعضای مهم بدن مثل قلب و کبد کلیه آسیب نرسد. تجمع این مواد زائد در پوست به شکل بیماری اگزما و … خود را نشان میدهد.
دلایل ایجاد اگزما بطور دقیق تر
- مصرف غذاهای نامناسب و غلیظ
- ضعف هضم و کبد
- مشکلات روحی و روانی
- یبوست
- ورزش نکردن و تعریق نداشتن
- حساسیت به بعضی چیزها بخصوص شوینده ها، عطرها، بدلیجات و…
- هوای خشک و یا آلودگی هوا
نحوه تشخیص انواع اگزما
بطور کلی اگزما در طب سنتی از سودای سوخته ناشی میشود. بنابراین درمان مشترک اگزما، رفع سودا از بدن و پوست است. اما نکته مهم این است که باید بدانیم این سودا از سوختن چه خلطی در بدن حاصل شده است. یعنی وقتی صفرا در بدن بسوزد به سودا تبدیل میشود. وقتی سودای سالم بسوزد به سودای سوخته تبدیل میشود و همینطور درباره خلط دم و بلغم نیز اینگونه است.
اگزما چهار نوع مختلف است و هر کدام درمانهای خاص خود را دارد. بنابراین قبل از اقدام به درمان ابتدا باید نوع اگزمای خود را بشناسید زیرا اگر درمان اشتباه را استفاده کنید ممکن است نتیجه مطلوب را دریافت نکنید. در بین این چهار نوع اگزما، اگزمای صفرایی و سودایی شایع تر از بقیه هستند.
اگزمای صفرایی
این اگزما به علت ریزش صفرای سوخته (سودا) به پوست رخ میدهد. اگزمای صفرایی در افراد خیلی گرم مزاج رخ میدهد. معمولا سرخی و قرمزی دارد. بیشتر در قسمتهای بالای بدن ایجاد میشود. خارش و سوزش نسبتا زیاد است. اگزمای صفرایی با مصرف گرمیجات مثل زنجبیل بدتر میشود و با مصرف سردیجات مثل ماست، عرق کاسنی و… بهتر میشود. در محیط گرم و خشک بیشتر میشود و در هوای سرد و مرطوب بهبود میابد. مثلا در تابستان بدتر میشود و در زمستان بهتر میشود. علائم اگزمای صفرایی با آب سرد بهبود میابد.
اگزمای سودایی
این نوع اگزما به علت ریختن سودای سوخته به پوست ایجاد میشود. اگزمای سودایی در افرادی که دچار غلبه سودا در بدن هستند بیشتر رخ میدهد. معمولا بدون سرخی و قرمزی و بیشتر لکهای تیره است. معمولا قسمتهای پایینی بدن بیشتر درگیر اگزما میشود. با مصرف موارد سرد و خشک بدتر میشود. خارش و سوزش نسبتا کمتر است ولی پوسته ریزی و خشکی پوست زیاد است. در سرد مثل پاییز و زمستان بدتر میشود. معمولا همراه با تیرگی پوست است.
اگزمای دموی
این اگزما شباهت های زیادی با اگزمای صفرایی دارد. اگزمای دموی در افرادی که نشانه های غلبه خون در بدن دارند رخ میدهد. در اگزمای دموی، سرخی و التهاب پوست بیشتر از صفرایی است و تاول و رطوبت روی پوست بیشتر بوده و خشکی کمتری دارد.
اگزمای بلغمی
این اگزما شباهت هایی با اگزمای سودایی دارد. اگزمای بلغمی در افرادی که نشانه های غلبه بلغم در بدن دارند رخ میدهد. در اگزمای بلغمی، پوست بیشتر به سمت رنگ سفید پیش میرود و و تاول و رطوبت روی پوست بیشتر بوده و خشکی کمتری دارد.
درمانهای اگزما در در طب سنتی و طب اسلامی
مهم ترین اصل برای درمان ریشه ای بیماری، پرهیزات و اصلاح سبک زندگی است. گفتیم که علت ایجاد اگزما و پسریازیس، تجمع سودای سوخته زیر پوست است.
1_پرهیزات برای اگزما
برای رفع ریشه ای این مشکل باید از خوراکی هایی که مواد زائد زیادی تولید میکنند پرهیز کنید. پرهیز از خوراکی های غلیظ مثل قند و شکر و هرچه در آن شکر دارد، ماکارونی و رشته آش، فست فود، پیتزا، نان باگت و نان لواش، عدس و بادمجان، سس، غذای کارخانه ای چون افزودنی نگهدارنده دارند. پرهیز از خوراکیهای تند و تیز مثل سیر، پیاز، تره، ترب،، کلم، خردل، سوسیس، کالباس و…، ترش و شور. پرهیز از برخورد مواد شیمیایی به پوست از قبیل عطر و ادکلن، شوینده ها مثل مایع ظرف شویی و صابون حمام و…
2_اصلاح سبک زندگی
خوراکی های سالم باعث پاکسازی بدن میشوند. نان مصرفی سبوس دار باشد، شیرینی مصرفی مویز و عسل باشد، روغن مصرفی روغن حیوانی و زیتون باشد، خواب سر شب و صبح زود بیدار شدن باعث ترمیم بهتر پوست میشود، ورزش . عرق کردن باعث خروج مواد زائد پوست میشود. رفع یبوست باعث خروج مواد زائد بدن میشود. ذکر خداوند باعث آرامش قلب و رفع مشکلات روحی و بهبود مشکلات پوست میگردد.
3_سرکه انگبین
شربت سرکه انگبین که از ترکیب عسل طبیعی و سرکه طبیعی ساخته شده باشد از صاف کننده های خون بوده و عملکرد کبد را بهبود میبخشد و اینگونه بر اگزما اثر مثبت دارد. برای افزایش اثر سرکه انگبین میتوان عرق کاسنی و شاهتره به آن افزوده شود. من به شما سرکه انگبین طبیس را پیشنهاد میدهم. ما این سرکه انگبین را به روش صحیح از عسل طبیعی، سرکه انگور، عصاره کنگر و عصاره کاکوتی میسازیم. وجود عصاره کنگر در این شربت، اثر پاکسازی کننده آن را بهود میبخشد.
4_شربت منضج سودا
گفتیم که علت اصلی اگزما سودای سوخته است. پس رفع سودا از بدن، یک درمان اساسی برای اگزما محسوب میشود. این شربت در یک مطالعه بالینی اثر مطلوبی در رفع پسوریازیس داشته است. این شربت حاوی بادرنجبویه، گل محمدی، رازیانه است. بیماران مبتلا به پسوریازیس، بعد از 3 ماه استفاده از این دارو، 45 درصد بهبود پیدا کردند.
این شربت برای انواع اگزما مناسب است.
5_زالو درمانی
در یک مطالعه، بیماران مبتلا به پسوریازیس هفته ای یک بار به مدت 5 هفته با زالو مورد درمان قرار گرفتند. نتیجه بسیار عالی بود. این بیماران حدود 60 درصد بهبود یافتند. وقتی زالو به پوست میچسبد، بزاقی را از خود وارد بدن میکند که حاوی مواد ضد التهاب و ضد غلظت خون است. همچنین خونهای کثیف این نواحی را میمکد و اینگونه اثر خوبی در بهبودی اگزما و پسوریازیس برجا میگذارد.
انجام زالو درمانی برای انواع مزاج مناسب است اما باید زیر نظر طبیب انجام گیرد و مزاج بیمار را باید در نظر گرفت.
نکته بسیار مهم درباره زالودرمانی و فصد و حجامت این است که برای نتیجه بهرت و پیشگیری از عوارض، قبل از شروع درمان باید بدن از مواد زائد پاکسازی شود. مثلا از دو هفته قبل از الواندازی، داروی منضج سودا و سرکه انگبین و… استفاده گردد.
6_کنترل مشکلات روحی و روانی
یکی از علت های شروع اگزما، مشکلات روحی و روانی است. مشکلات روحی، سودا را زیاد میکند و میتواند منجر به اگزما شود. اگر مشکلات روحی زیاد است، داروهای مفرح و شادی بخش مصرف شود. یک جوشانده آرامبخش که ضد سودا بوده و برای اگزما مناسب است:
جوشانده آرامبخش اگزما: گل گاوزبان ۲ قاشق غذاخوری؛ سنبل طیب ۱ قاشق مرّباخوری؛ لیموعمّانی۱عدد و عناب 5 عدد. این مواد را با دو لیوان آب روی شعله کم جوشانده تا یک لیوان بماند. در افراد گرم مزاج، روزی یک بار(با تعداد عناب بیشتر) و در افراد سردمزاج روزی دو بار قابل استفاده است. در بانوان باردار مصرف نشود.
7_غذاهای مناسب برای اگزما
غذاهایی که رطوبت بخش است بیشتر مصرف شود. غذای حاوی کدو، آلو و جو و مثلا سوپ جو. این غذاها برای افرادی که مزاج خشکی دارند توصیه میشود ولی کسانی که معده ضعیف یا رطوبی دارند که زود نفخ میکنند کمتر میتوانند از این موارد بهره بگیرند.
8_ماءشعیر طبی
ماءشعیر طبی رطوبت بخش خوبی است. ماشعیر برای افراد با مزاج خشک بسیار مفید است و رطوبت پوست را نیز بهبود میبخشد. طرز ساخت ماشعیر طبی: یک پیمانه جو و 14 پیمانه آب روی شعله کم بجوشد تا وقتی جو بشکفد. حرارت خاموش شود و جو جدا گردد. مایع بدست آمده را میتوانید روزانه مصرف کنید. برای معده های رطوبی و نفاخ بهتر است همراه عسل میل گردد.
9_روغن های مالیدنی برای رفع خشکی و خارش اگزما
بیمار بخصوص پس از حمام بدن و ناحیه اگزما را با روغن های رطوبت بخش روغن مالی کند. روغن گل سرخ، روغن کدو، روغن بنفشه و روغن بادام کوهی از بهترین روغن ها در این زمینه میباشند. شما میتوانید روغن گل سرخ درجه یک که طبیس تولید میکند را تهیه کنید و یا از روغن بادام کوهی اصل ما بهره بگیرید.
10_عرق کاسنی شاهتره
ترکیب عرق کاسنی و شاهره از بهترین موارد برای پاکسازی کبد و دفع سودا بوده و برای درمان اگزما مفید میباشد. نیم ساعت قبل از نهار و شام، یک استکان از ترکیب این دو عرق میل کنید.
11_ماءالجبن (آب پنیر)
ماء الجبن از بهترین موارد برای دفع سودا و ایجاد لینت مزاج برای کسانی که یبوست دارند میباشد. طرز ساخت آب پنید بسیار آسان است. یک کیلو شیر گاو را بجوشانید. هنگامی که شیر بجوش آمد نصف استکان سرکه یا آبلیمو طبیعی در شیر ریخته و آرام هم بزنید. شیر میبندد و پنیر میشود. با یک صافی پنیر را جدا میکنید و آب پنیر باقی میماند. برای قوی کردن اثر آن میتوانید یک قاشق مرباخوری افتیمون در آب پنیر داغ ریخته و بعد میل کنید. ماءالجبن افتیمونی از بهترین داروهای ضد سودا و رطوبت بخش میباشد.
12_حجامت و فصد
فصد و حجامت از بهترین درمانهای اگزما و پسوریازیس است. به شرطی که قبل از آن داروهای منضج استفاده شود و زیر نظر طبیب انجام گیرد. انجام حجامت برای اگزمای صفرایی و دموی و انجام فصد برای مزاج سودایی و بلغمی توصیه میشود.
روایت شده است مردی به امام صادق(ع) از خارش شکایت کرد امام (ع) فرمود آیا دارو مصرف کرده ای؟ عرض کرد بله فرمود فصد کردی؟ عرض کرد بله و خارش کم نشده است فرمود در هر دو پا سه مرتبه حجامت کن ما بین تاندوم پشت پا و کعب این کار را کرد و خارش برطرف شد.
13_شربت صبح ناشتا
در یک لیوان آب جوش، 3 قاشق غذاخوری خاکشیر و یک قاشق مرباخوری اسفرزه و یک قاشق مرباخوری عسل ترنجبین ریخته و پس از چند دقیقه میل کنید.
14_عرق پاکسازی کلیه و کبد
روزانه 3 نوبتبه مقدار یک لیوان مخلوط عرق خارشتر و خارخاسک میل کنید. ساعت 10 صبح و 4 بعد از ظهر و قبل از خواب میل شود.
15_ضماد اگزما
روی نقاطی از بدن که دچار اگزما، خارش و سوزش شده است میتوانید برای رفع این عوارض از ضمادهایی بهره بگیرید.
- یک قاشق غذاخوری پودر سدر را با ماست شیرین ترکیب کنید و روی اگزما بگذارید.
- میتوانید گیاهانی مثل حنا، سدر و ختمی را در آبجوش بریزید تا نیم ساعت دم بکشد و با جوراب زنانه نازک عصاره گیری کنید و و عصاره را روی محل اگزما بمالید.
- برای خارش اگزما پودر گل همیشه بهار، حنای بیرنگ و پودر لیمو عمانی را به اندازه مساوی مخلوط کرده و با آب خمیر کنید. ۳ شب روی محل اگزما بمالید و صبح پاک کنید.
16_شیرههای خنک
این ترکیب برای اگزمای صفرایی که کبد گرمی دارند توصیه میشود
تخم خرفه، تخم کاهو، تخم کاسنی، تخم خیارو تخم گشنیز به طور مساوی مخلوط کرده ۱-۲ قاشق غذاخوری به همراه یک لیوان آب جوش در مخلوط کن ریخته و هم بزنید تا مثل شیر شود. بعد از نیم ساعت، صاف کرده ومصرف کنید. (۱۰ صبح و ۵ عصر).
اسپری گلاب طبی
یک اسپری حاوی گلاب درجه یک بهمراه داشته باشید و مرتب روی اگزما بپاشید. گلاب اثر خوبی بر رفع خارش، التهاب و خشکی پوست دارد. توجه کنید که گلابی که استفاده میکنید باید گلاب درجه یک و سنگین باشد. میتوانید گلاب مزرعه طبیس را تهیه کنید تا از کیفیت گلاب خیالتان راحت باشد.
پیشگیری از اگزما در روایات و احادیث اسلامی
امام صادق علیه السلام میفرمایند: کسی که دوست دارد به خارش مبتلا نشود در شب ماه رمضان غسل کند زیرا کسی که در اول شب ماه رمضان غسل کند تا ماه رمضان بعدی مبتلا به خارش نمیشود.
پیامبر اسلام میفرمایند: کسی که آب آسمان بنوشد … مبتلا به بواسیر و شقاق و خارش و آبله نمیشود
منابع Refrences
- دکتر سید مسعود داوودی متخصص پوست درباره بیماری اگزما (بخشی از مطالب).
- دکتر مهدی صالحی متخصص طب ایرانی درباره بیماری اگزما
- (بخشی از مطالب)
- دکتر سجاد صادقی متخصص طب ایرانی درباره پژوهشهای جدید درباره بیماری پسوریازیس (بخشی از مطالب).
- دکتر کردافشاری متخصص طب ایرانی درباره خارش پوست(بخشی از مطالب).
- فرمول درمانی آرامبخش از مطالب دکتر علیان نژادی از سایت شیعه طب.
- اقبال الاعمال، سید بن طاووس، ج1، ص14.
- زاد المعاد، علامه مجلسی، ص329.
- مکارم الاخلاق، طبرسی، ص77.
درباره سلمان مومن زاده
سلمان مومن زاده نویسنده کتاب تخصصی مزاج اعضای بدن و مخترع چند داروی طب سنتی است. ایشان در دانشگاه علوم پزشکی اراک در رشته تاریخ پزشکی از اساتید طب سنتی ایران بهره برده و سالها در میدان تجربه نیز راه پیموده و اکنون برآن است که تجربیات خود را در اختیار شما قرار دهد.
نوشتههای بیشتر از سلمان مومن زاده

دیدگاهتان را بنویسید